เทคโนโลยี LES และ DSNG

02/08/2021
catsatcom

ในการแข่งกันกีฬาต่างๆ บางครั้งเรามักจะได้ยินว่า มีการถ่ายทอดสดผ่านดาวเทียม หรือใครเคยเห็นจานดาวเทียมที่ติดตามบ้านไหม ระบบดาวเทียมนั้นนอกจากจะมีจานที่บ้านเราเองแล้ว ยังมีดาวเทียมที่อยู่บนฟ้าด้วย และอีกส่วนที่ขาดไม่ได้คือ สถานีดาวเทียมภาคพื้นดิน (Satellite Earth Station) ซึ่งมีความสำคัญไม่น้อยไปกว่าดาวเทียมที่อยู่บนฟ้าเลย 

สถานีดาวเทียมภาคพื้นดิน เปรียบเสมือนประตูบานแรกของการสื่อสารผ่านระบบดาวเทียม เป็นส่วนที่รับข้อมูลข่าวสาร แล้วนำมาแปลง ประมวลผล ให้ข้อมูลดังกล่าวอยู่ในรูปแบบที่เหมาะสมต่อการส่งขึ้นดาวเทียม จากนั้นดาวเทียมจะทำหน้าที่เป็นตัวส่งต่อมายังบ้านเรานั่นเองเราจะสังเกตได้โดยง่ายเวลาขับรถไปตามถนนแล้วมองเห็นจานดาวเทียมบานเบอเริ่ม ตรงนั้นแหละ เดาได้เลยว่าคือสถานีดาวเทียมภาคพื้นดิน มาตรฐานสำคัญใหญ่ๆ ของสถานีดาวเทียม ที่ต้องมีทุกสถานีก็คงจะไม่พ้น จานดาวเทียมไซส์บิ๊กเบิ้ม, ระบบการจัดการข้อมูลและส่งขอ้มูลไปยังดาวเทียม  (ระบบเข้ารหัสสัญญาณ Encoder Modulator), และระบบไฟฟ้าที่สำคัญสุดๆ ถ้าขาดสิ่งนี้ไปการสื่อสารผ่านระบบดาวเทียมจะไม่มีวันเกิดขึ้นได้

จานดาวเทียมที่ใช้ในสถานีดาวเทียมมีหลายขนาด ขึ้นอยู่กับความถี่ที่สถานีดาวเทียมนั้นใช้งาน ระบบการจัดการข้อมูลและส่งข้อมูลก็ขึ้นอยู่กับลักษณะข้อมูลที่เราต้องการนำขึ้นดาวเทียมว่าเป็นข้อมูลลักษณะใด (ข้อมูลแบบ broadcast หรือ data) ในบทความนี้เราจะเน้นไปในบริการ Broadcast  ส่วนระบบไฟฟ้านั้น ทุกสถานีดาวเทียมจำเป็นต้องมีแหล่งไฟฟ้าที่มาจาก 2 แหล่งเพื่อ protection ซึ่งกันและกัน

ระบบการจัดการและส่งข้อมูลสำหรับบริการ Broadcast แบ่งออกเป็น 2 ขา คือขารับสัญญาณ และขาส่งสัญญาณ ขารับสัญญาณ (Downlink) ประกอบไปด้วยองค์ประกอบหลักๆ ได้แก่ ระบบการเข้ารหัสสัญญาณ การแปลงรูปแบบสัญญาณ และระบบเครื่องส่งกำลัง

ในด้านขาส่งสัญญาณ (Uplink) ระบบ Encoder จะเป็นด่านแรกในการรับข้อมูล โดย Encoder จะทำหน้าที่ เข้ารหัสสัญญาณ และปรับข้อมูล ให้อยู่ใน Format ที่เราต้องการไม่ว่าจะเป็น SD HD 4K 8K ส่วนถัดมาคือ Modulator ทำหน้าที่เหมือนเป็นตัวนำส่งสัญญาณไปยังความถี่ต่างๆ ตามที่ต้องการ ส่วนสุดท้าย HPA (High Power Amplifier) เป็นส่วนที่เร่งกำลังของสัญญาณให้มีกำลังมากพอที่จะนำสัญญาณขึ้นไปยังดาวเทียมที่อยู่บนฟ้า

สถานีดาวเทียมไม่ได้มีแค่สถานีดาวเทียมที่อยู่ประจำที่เท่านั้น ยังมีสถานีดาวเทียมที่สามารถเคลื่อนที่ได้ ซึ่งเรามักจะคุ้นตากันบ่อยๆ เวลาไปชมการแข่งขันกีฬาดังๆ แต่อาจจะไม่ได้เอะใจ เพราะสถานีดาวเทียมที่เราห็นตามสนามกีฬานั้น จะมีลักษณะรูปร่างเป็นรถบรรทุก ถ้าในประเทศไทยจะเห็นรถบรรทุกนั้นสกรีนคำว่า CAT มักจะเรียกว่า รถยนต์ถ่ายทอดดาวเทียม บางคนก็จะเรียกว่ารถ Mobile หรือรถถ่ายทอด เอาเป็นว่าเรียกสั้นๆ ง่ายๆ ว่ารถยนต์ DSNG ละกัน

รถยนต์ DSNG มีครบทุกองค์ประกอบของสถานีดาวเทียมตามที่เราได้เล่ามาแล้วข้างต้น ทุกอย่างที่อยู่ในรถจะมีขนาดที่เล็กลง และมีจำนวนเพียงพอต่อการส่งสัญญาณ สำหรับ 1-2 รายการ ซึ่งรถยนต์ DSNG สามารถทำให้เราส่งสัญญาณถ่ายทอดได้ทุกที่ทุกเวลา

Comments are closed.